Εθνική υπερηφάνεια

Η Ελλάδα έγινε το βήμα προβολής ενός αυταρχικού και επιθετικού καθεστώτος, μιας ολιγαρχίας που με τα διεθνή παρακλάδια της απειλεί εδώ και καιρό όχι μόνο την Ευρώπη ως διακρατική υπόσταση, έτσι αφηρημένα, αλλά δυστυχώς πλέον την καθημερινότητά μας. Ξεπερνά τις αρμοδιότητές μου.

Η Ελλάδα ζει με τα δανεικά της Ευρώπης και συγχρόνως την υπονομεύει. Υπό το πρόσχημα της ανοιχτής οικονομικής πολιτικής και των αποκρατικοποιήσεων τώρα. Ορατά πια τουλάχιστον από τότε που άφησε ανοικτά τα σύνορά της για να κατακλύσουν ανεξέλεγκτα εκατοντάδες χιλιάδες προσφύγων την Ευρώπη.

Η Ελλάδα ή μάλλον αυτοί που την εκπροσωπούν σήμερα, χάραξε αυτές τις μέρες και επίσημα γεωστρατηγική πορεία; Αυτοαναβαθμίζεται στον ρόλο του "μεσολαβητή"; Στημένα σενάρια; Με τη σιωπηλή συναίνεση της Ευρώπης, θα μας πουν αργότερα.

Επιστολή σε μεγάλη αθηναϊκή εφημερίδα, αίτημα συνάντησης με τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Πού βρισκόμαστε;

"Ας φρόντιζαν οι κραταιοί θεοί
να δημιουργήσουν έναν τέταρτο καλό".
(Κωνσταντίνος Καβάφης, "Ας φρόντιζαν")

Τα νέα παλαιά κόμματα

Η απαξίωση των παραδοσιακών πολιτικών κομμάτων που βλέπουμε να γίνεται τελευταία από λιγότερο ή περισσότερο νέους πολιτικούς σχηματισμούς στην Ευρώπη, δείχνει δύο πράγματα: πρώτον οι νέοι αυτοί πολιτικοί σχηματισμοί είναι όλοι χωρίς εξαίρεση αποτέλεσμα "κακών" συγκυριών στο ευρωπαϊκό τοπίο, με λίγα λόγια του ψυχροπολεμικού κλίματος που μεταφέρουν εδώ οι γεωστρατηγικές κρίσεις, δεύτερον οι νέοι αυτοί πολιτικοί σχηματισμοί είναι καθαρά πελατειακοί χωρίς ιδεολογικό και πολιτικό πρόγραμμα μεγάλης πνοής και διάρκειας και απευθύνονται, καλλιεργώντας τα εντέχνως, σε σύνδρομα και φόβους επιβίωσης ή/και κυριαρχίας ομάδων ψηφοφόρων που σε πρώτη ματιά φαίνεται να θεωρούν ότι το πολιτικό σύστημα τους περιθωριοποιεί, όμως μάλλον πρόκειται για κάτι άλλο: για την πολιτική αναγνώριση της ιδεολογίας του μικροαστισμού ως της νέας τάξης πραγμάτων και την αναζήτηση των ανάλογων συμβόλων ("αριστερή" κοινωνική εξίσωση, εθνικισμός, θρησκεία, αντιελιτισμός -ό,τι και αν σημαίνει αυτό- κτλ.). Στην πραγματικότητα μεταβάλλονται αυτοί οι ψηφοφόροι στο πελατειακό σώμα μιας ανορθολογικής αντιφατικής πολιτικολογίας που σίγουρα δεν είναι αυτή που φαίνεται να είναι και που πάντα διαθέτει την "κατάλληλη" στιγμή τα "κατάλληλα" δολώματα.

      Ασχέτως όμως με αυτό, δηλαδή το πόσο τηλεκατευθυνόμενοι και αμφίβολης ταυτότητας είναι αυτοί οι νέοι πολιτικοί σχηματισμοί σε εποχή ψυχρού πολέμου, είναι αναγκαία η αναμόρφωση του πολιτικού λόγου των παραδοσιακών παρατάξεων. Και αν η συντηρητική ακόμη "κρατάει", η σοσιαλδημοκρατία έχει βληθεί τα μέγιστα και ναι μεν τα πρόσωπα που αποπνέουν ακεραιότητα, είναι σημαντικά, όμως εξίσου σημαντικά είναι η συνοχή και ο πολιτικός λόγος του κόμματος. Μέχρι στιγμής πάντως οι πολιτικές ζυμώσεις στην Ευρώπη έδειξαν ότι παρατάξεις σοσιαλδημοκρατικής χροιάς δεν καταποντίσθηκαν όταν δεν φοβήθηκαν να παραδεχθούν λάθη και διαπλοκές, τονίζοντας από την άλλη πλευρά την πραγματική συμβολή τους στον εκσυγχρονισμό και στη φιλελευθεροποίηση των εθνικών κοινωνιών τους και υιοθετώντας έναν μετριοπαθή πατριωτισμό που λαμβάνει υπόψη τις ανησυχίες των πολιτών απέναντι στις δημογραφικές και άλλες αλλαγές, ακόμη και αν είναι περιστασιακές. Η Dreyer λέει: "κοιτάμε μπροστά", η Sturgeon δήλωσε ότι ακόμη και αν συμβεί το Brexit, η Σκωτία θα ζητήσει νέο δημοψήφισμα για να παραμείνει στην ΕΕ, ο διστακτικός Hollande ότι το θέμα των νέων μη προσφιλών μέτρων είναι ζήτημα επιβίωσης για τη Γαλλία και περισσότερο σημαντικό από την επανεκλογή του, αλλά και ότι οπωσδήποτε θα συνεχίσει να πολιτεύεται (τα λόμπυ των συνδικάτων βρήκαν καλή ευκαιρία και μετέτρεψαν εκεί την ολοένα φθίνουσα αντιπροσωπευτικότητά τους σε αναμέτρηση με το κράτος τραβώντας ένα ετερόμορφο πλήθος και τους γνωστούς άγνωστους τραμπούκους στους δρόμους). Και επειδή πολύς ο λόγος για τη Γαλλία, αλλά απόλυτη άγνοια: πόσες είναι οι ώρες εργασίας στην Ελλάδα; 38. Πόσες στη Γαλλία; 35.

      Και ο κόσμος να γυρίσει ανάποδα, στόχος είναι η αναβάθμιση της εκλογικής οπτικής του ψηφοφόρου, με κανέναν τρόπο η υποβάθμιση των θέσεων των κομμάτων. Κατά τη γνώμη μου η κατανοητή στερεή επιχειρηματολογία με καλή performance και καλαίσθητη ειρωνεία είναι προτιμότερη από οποιανδήποτε επίθεση. Ο κυνισμός του αλλοπρόσαλλου είναι τακτική που κρύβει τρομακτικές αλήθειες. Ακόμη και με το πιστόλι στον κρόταφο αξίζει να του διαφεύγει κανείς έστω και μόνο για την Ιστορία. Στη χειρότερη περίπτωση. 

Οι πολιτικοί

Το πόσο μεγάλος είναι ένας πολιτικός δεν φαίνεται μόνο από τα ορατά σημαντικά του επιτεύγματα πάνω σε αυτήν τη γη. "Η αληθινή σπουδαιότητα βρίσκεται στο πόσο μακριά βλέπει, στην αποφασιστικότητα και στην ακλόνητη ενεργητικότητα που επιστρατεύει για να αναχαιτίσει το στοιχείο της διάλυσης,  να προσκαλέσει, να συγκεντρώσει και να κεντρίσει προς μέγιστες επιδόσεις όλες εκείνες τις δυνάμεις που κόβουν τον δρόμο στην καταστροφή". Τάδε έφη Πέτερ ντε Μέντελσον, βιογράφος μεταξύ άλλων του βρετανού πρωθυπουργού Ουίνστον Τσώρτσιλ. 

Αυτά που σε άλλες εποχές θα ονομάζαμε ηθικολογία ή α-ιστορικό ιδεαλισμό, τονίζοντας την πολυσχιδία στις συνιστώσες της πολιτικής διαδικασίας, σήμερα κατά τη γνώμη μου, ξαναβρίσκει τη σημασία του. Οι "άθλιες" εποχές που ζούμε, είναι και μεγάλες εποχές. Ευρωπαίοι / ευρωπαίες πολιτικοί αναγκάζονται να αναμετρηθούν όχι μόνο με τις προσταγές των καιρών, αλλά και με τον ίδιο τους τον εαυτό προκειμένου να διαφυλάξουν την ειρήνη και την ελευθερία στον εθνικό τους χώρο. Ποιος το περίμενε ότι κάποιοι από αυτούς / αυτές θα ήταν έτοιμοι να θυσιάσουν την πρόσκαιρη φήμη τους, το πόσο δημοφιλείς είναι, τον ίδιο τους τον προσωπικό εγωισμό στο κάτω-κάτω, στην υπηρεσία ενός καλύτερου μέλλοντος; 

Μέσα στο τεχνητό, συχνά, αλαλούμ των καιρών, επειδή σήμερα πια η θολούρα και η διάσπαση είναι εργαλεία κατά της πολιτικής, κατά του κράτους, κατά της δημοκρατίας, κατά της Ευρώπης, διαφαίνονται τέτοιες φιγούρες. Μακριά από το να καρλαϋλίσω και να δω την ιστορία ως συλλογή μεγάλων βιογραφιών, όμως επιστρέφουμε σήμερα, νομίζω, στη σημασία και της βιογραφίας στον ρου της πολιτικής όπως εδώ και καιρό έχει συμβεί στις μεταστρουκτουραλιστικές θεωρητικές σπουδές.

Υ.Γ.Για να μην παρεξηγηθώ, δεν αναφέρομαι εδώ στους έλληνες πολιτικούς, προσωπικά όμως πιστεύω ότι κάποιοι έχουν συνειδητοποιήσει ότι ο ρόλος που τους επιφυλάσσεται, δεν είναι ο συμβατικός παραδεδομένος.   

Αυστριακές προεδρικές εκλογές

Αν γνώριζαν οι ευρωπαίοι πολίτες πόση σημασία έχει σήμερα η ψήφος τους, δέος και ανατριχίλα θα τους κατέκλυζαν μπροστά στην κάλπη. Στην Αυστρία, μία χώρα που ευημερεί, βλέπουμε την άνοδο των κομμάτων αυτών, ας αφήσουμε τους χαρακτηρισμούς "ακροδεξιά" και "ακροαριστερά" και λιγότερο ακροδεξιά ή περισσότερο ακροαριστερά στην άκρη, των κομμάτων αυτών, λοιπόν, FPÖ στη συγκεκριμένη περίπτωση, που προπαγανδίζουν αντιευρωπαϊκή πολιτική κάτω από ρούχο "φιλολαϊκό", ριζοσπαστικά αντίθετο στο υπάρχον πολιτικό σύστημα -το οποίο βαπτίζεται και αναβαπτίζεται ως διαπλοκή, νεοφιλελευθερισμός κτλ. κτλ.-, φοβικό απέναντι στα νέα δεδομένα επικεντρώνοντας φυσικά στο προσφυγικό, και οπωσδήποτε φιλορωσικό. Η πολιτική ρητορεία αυτών των κομμάτων είναι πάντοτε μονοσήμαντη, οφθαλμοφανές δείγμα αμορφωσιάς και παντελούς ασχετοσύνης, συχνά χυδαία και περισσότερο ή λιγότερο αυταρχική, εστιάζοντας στην ανάγκη του μετακινούμενου ψηφοφόρου για το "πες το λιανά και απλά να το καταλάβω". Η αποχή στον πρώτο γύρο των αυστριακών εκλογών ήταν 32%. Αυτό λέει πολλά.

Η ιστορία δεν κάνει κύκλους, όμως ο ευρωπαϊκός μεσοπόλεμος είναι ο δείκτης μας, τουλάχιστον όσον αφορά την πολιτική προπαγάνδα του φασισμού και την υποδοχή του. Αυτή τη στιγμή η Ευρώπη και οι αστικές της δημοκρατίες βάλλονται και αυτό δεν είναι θεωρία. Γίνεται χρήση του προσφυγικού, χρήση της τρομοκρατίας, καλλιέργεια διάσπασης, φόβου και χάους. Η Ελλάδα του '50 και του '60 έχει βιώσει τι εστί παρακράτος και παραπληροφόρηση. Μόνο που οι συντελεστές (εξωτερικοί και εσωτερικοί) αλλάζουν.   

Το χαρτονόμισμα των 500 €

Αναρωτιέται κανείς τι σχέση έχουν οι σκέψεις περί απόσυρσης του χαρτονομίσματος των 500 € με τις φήμες που έχουν κυκλοφορήσει ότι θεάθηκαν "πρόσφυγες" (σε εισαγωγικά καθότι άλλο οι πρόσφυγες και άλλο οι "πρόσφυγες") να έχουν στην κατοχή τους τέτοια χαρτονομίσματα. Επειδή σήμερα στην Ευρώπη δύσκολα συζητιούνται τέτοια θέματα, γιατί περιμένουν οι ταμπέλες και τα συρτάρια της κατηγοριοποίησης και της κατηγορίας στη γωνία, αλλά επειδή επίσης το θέμα είναι άκρως σοβαρό, καλό θα ήταν να εξηγήσουν η ΕΚΤ ή άλλοι κρατικοί μηχανισμοί πώς ακριβώς συνδέεται η εγκληματικότητα που έχουν αναφέρει, με τη διακίνηση αυτού του χαρτονομίσματος. Καθώς και το ζήτημα της διακίνησης για να παραμείνουμε στο προσφυγικό: πού στο καλό ξεφύτρωσε τόσο χρήμα για να πληρώνονται όλοι αυτοί οι διακινητές; Δηλαδή πουλάς ένα χωράφι στο Αφγανιστάν και εξασφαλίζεις τις κάποιες χιλιάδες Ευρώ που χρειάζεσαι για να πας στην Ευρώπη; Οι Ευρωπαίοι έχουν χαζέψει και δεν ξέρουν τι να πρωτορωτήσουν. Έχουν, βέβαια, αρκετά θολώσει με τις φουρτούνες του τελευταίου καιρού και δεν προλαβαίνουν να πολυσκεφτούν.

Όχι απολογίες

Καμία απολογία. Στοχασμός, ναι. Καμία ευρωπαϊκή κοινωνία δεν αξίζει αυτά που συμβαίνουν τον τελευταίο καιρό. Πόσες κοινωνίες γνωρίζουμε που ενσωμάτωση του ξένου, αποδοχή, ανοχή και διάλογος, εν τέλει πολιτισμός και δημοκρατία, υπάρχουν, λειτουργούν, βρίσκονται στο καθημερινό πλαίσιο και στους σχεδιασμούς του κρατικού μηχανισμού; Καμία απολογία. Στοχασμός, ναι.